ملا محمد مهدي النراقي ( مترجم : مجتبوي )

356

جامع السعادات ( علم اخلاق اسلامى ) ( فارسي )

اللَّه عزّ و جلّ ببرّه و صلاته ( صلته ) خيرا كثيرا « . ( 1 ) « مردى از شما را چه باز مىدارد كه به پدر و مادر خود نيكى كند ، زنده باشند يا مرده ، كه از جانب ايشان نماز كند و صدقه دهد و حج بجا آورد و روزه بگيرد ، تا ثواب آنچه كرده از ايشان باشد و مانند آن هم براى خود او باشد ، و خداى عز و جل به سبب احسان و نماز ( يا صلهء ) او خير بسيار براى او بيفزايد » . و اخبار در ثواب نيكى به پدر و مادر بىشمار است . و هر مؤمنى را سزاوار است كه در گراميداشت و بزرگداشت و احترام ايشان اهتمام بسيار نمايد ، و در خدمت آنان كوتاهى نكند ، و در معاشرت و مصاحبت با آنها رفتار نيكو داشته باشد ، و اگر به چيزى نياز داشته باشند صبر نكند تا آنها از او بخواهند بلكه پيش از اظهار ايشان تقديمشان كند ، كه نياز به سؤال نداشته باشند ، همچنانكه در اخبار آمده است . و اگر با او درشتى كنند به آنها اف نگويد ، و حتّى اگر او را بزنند چهره درهم نكشد ، بلكه به ايشان بگويد : خدا شما را بيامرزد ، و نگاه تند به ايشان نيفكند بلكه با نظر رحمت و عطوفت بنگرد ، و صداى خود را از صداى آنها بلندتر نكند ، و دست خود را بالاى دست ايشان نگذارد ، و جلوتر از ايشان راه نرود ، بلكه تا آنجا كه امكان دارد در حضور آنها ننشيند ، و هر چه در فروتنى و خاكسارى براى ايشان مبالغه كند اجر و ثوابش بيشتر و بزرگتر خواهد بود . و بالجمله : اطاعت و فرمانبردارى ايشان و طلب خشنودى آنان واجب است ، و فرزند نبايد بىاجازهء ايشان مباح و مستحبّى را به جا آورد ، و از اين رو علما فتوا داده‌اند كه مسافرت در طلب علم بدون اجازهء آنها جايز نيست ، مگر در طلب علم واجبات مثل نماز و روزه و اصول عقايد ، به شرط آن كه در شهر خودش كسى نباشد كه به او بياموزد ، و اگر كسى باشد مسافرتش جايز نيست . و روايت است : « مردى از يمن نزد رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله و سلَّم آمد كه در خدمت آن حضرت جهاد كند ، حضرت فرمود : برگرد و از پدر و مادر خود اجازه بخواه ، اگر اجازه دادند جهاد كن ، و گر نه تا توانى به آنها نيكى كن ، كه اين بعد از توحيد از همهء آنچه نسبت به آن تكليف

--> ( 1 ) اين احاديث را با » اصول كافى « : باب نيكى به پدر و مادر ، و با » وسائل « : كتاب نكاح ، باب وجوب نيكى به والدين ، و با » مستدرك « : 2 - 628 ، كتاب نكاح ، تصحيح كرديم . .